قاضى احمد بن محمد غفارى كاشانى
502
تاريخ نگارستان ( فارسى )
شيخ فضل اللّه ميخواست مجلس زير نظر ملايان اداره شود و از يك ماه پيش اصلى افزوده شدن بقانون اساسى آماده كرد و آن را با خط خود نوشته نسخههايى از آن بدست مردم داده بود و دربارهء آن پافشارى ميكرد آن اصل اينست : اين مجلس مقدس شوراى ملى كه بذل مرحمت اعليحضرت شاهنشاه اسلام خلد اللّه سلطانه و مراقبت حجج اسلاميه و عامه ملت ايران تأسيس شده بايد در هيچ عصرى از اعصار مواد حكاميهء آن مخالفتى با قواعد مقدسهء اسلام و قوانين موضوعهء حضرت خير الانام ( ع ) نداشته باشد و معين است كه تشخيص مواد موافقت و مخالفت قوانين موضوعهء مجلس شوراى ملى با قواعد اسلاميه در عهدهء علماى اعلام بوده و هست لذا مقرر است كه قوانين موضوعه مجلس را قبل از تأسيس در آن انجمن علمى بدقت ملاحظه و مذاكره نمايند . اگر آنچه وضع شده مخالف با احكام شرعيه باشد عنوان قانون پيدا نخواهد كرد و امر انجمن علمى در اين باب مطاع و منبع است و اين ماده ابدا تغييرپذير نخواهد بود . حررفى هفتم شهر ربيع اول . انتهى آشوب گران اين ماده را بهانهء خوبى براى اخلال و بر همزدن مشروطه ديدند و درخواسته نورى ميكوشيدند و مجلس در همان روزها تلگراف زير را بشهرستانها فرستاد . خدمت آقايان حج الاسلام و علماى اعلام و عموم كارآگاهان ملت زيدة توفيقاتهم . حاجى شيخ فضل اللّه نورى از اول امر چون استحكام اساس مشروطه را مخل منافع شخصى خود ديده و دانسته است كه با توسعه اسباب عدل و تحقيق كه از جمله مزاياى اين اساس عالى است طريق استفادهء شخصى مسدود مىگردد و خفيه و آشكار گاهى بعنوان موافقت و گاهى با اعلان مخالفت در اخلال اركان سعادت كشور كوتاهى نداشت ليك آقايان حجج اسلام بشهدين اين بناى رفيع و مجلس مقدس شوراى ملى به گمان اينكه سرانجام جناب شيخ از سير در خطوط تنك و باريك باطل نادم شده بشاهراه روشن حق و سعادت توفيق عود نمايد برفق و مماشات عمل مىنمودند تا اينكه چندى قبل بگرفتن وجه معتنابهى سعى بليغ به عمل آورده كه حكومت سيستان و قاين را در حق حشمت الملك برقرار نمايد چون مجلس بملاحظات عديده حكومت مشار اليه را تصويب نكرد بالمره معاندت با مجلس مقدس را علنى نمود كه اهالى تهران از مخالفتهاى او بجان آمده و او هم مجبور به ترك شهر پاىتخت كشته و در زاويهء مقدسه حضرت عبد العظيم چند نفر از مقدسين و معاندين را از قبيل پسر حاجى آقا محسن عراقى معلوم الحال كه از مدتى بواسطهء تعديات فوق العادهاش در عراق تحت احضار و جلب محاكمه است دور خود جمع نموده از قرار معلوم براى اخلال توجه عمومى و اضلال مسلمين و انعاء فتنه تلگرافات فسادانگيز بولايات مخابره نموده